عوامل موثر بر بهره وری استفاده از کودهای ازته در باغ های پسته

منظور از بهره‌وری استفاده از کود ازته در باغ پسته، مقدار محصول پسته‌ای است که در ازای مصرف یک کیلوگرم کود ازته تولید می‌شود. بنابراین، برای محاسبه بهره‌وری کود ازته، کل محصول پسته تولید شده را بر کل کود ازته مصرف شده تقسیم می‌کنیم. بدین ترتیب، واحد بهره‌وری کود ازته، کیلوگرم پسته تولید شده بر کیلوگرم کود ازته مصرف شده می‌باشد. عوامل مؤثر بر بهره‌وری استفاده از کودهای ازته را می‌توان به شرح زیر برشمرد:

پسته عالی
  • کمیت آب آبیاری
    افزایش مصرف آب در باغ‌های پسته مورد مطالعه باعث افزایش بهره‌وری مصرف کود ازته می‌گردد. این مسئله نشان می‌دهد که دقت در مقدار آب مصرفی در تعیین بهره‌وری کود ازته حیاتی می‌باشد. ضریب آب بین 0.0002 تا 0.0004 متغیر است. به عبارت دیگر، اضافه شدن هر متر مکعب آب مصرفی در هکتار، بهره‌وری مصرف کود ازته را به میزان 0.2 تا 0.4 گرم پسته بر کیلوگرم کود ازت افزایش می‌دهد.

 

  • کیفیت آب آبیاری
    دومین متغیر تأثیرگذار بر بهره‌وری استفاده از کودهای ازته در باغ‌های پسته، EC آب می‌باشد. با بالاتر رفتن EC آب مصرفی در باغ‌های پسته از سطح ۷۷۰۰ میکروموس بر سانتیمتر، بایستی در مصرف کودهای ازته احتیاط کرد. البته بایستی به این نکته توجه نمود که نوع کود ازته مصرفی مهم است. در صورتیکه، اگر اطلاعات کافی در خصوص نوع کود ازته مصرفی (برای مثال اوره یا سولفات آمونیم) وجود داشته باشد.
پسته با کیفیت
کود ازته
  • سیستم آبیاری
    وجود سیستم آبیاری غرقابی باعث افزایش بهره‌وری استفاده از کودهای ازته می‌شود. با توجه به حساس بودن بهره‌وری استفاده از کود ازته نسبت به شوری آب، وضعیت شست‌وشوی املاح خاک بسیار مهم می‌باشد. با توجه به این‌که در روش غرقابی حجم بالایی از آب در هر نوبت آبیاری به باغ داده می‌شود، شست‌وشوی نمک‌های تجمع‌یافته در خاک بهتر صورت گرفته و بنابراین بهره‌وری استفاده از کود ازته افزایش می‌یابد. با توجه به محدودیت منابع آب و لزوم استفاده از سیستم‌های آبیاری با مصرف آب کمتر، نحوه استفاده از کودهای ازته در این سیستم‌ها و به‌ویژه در آب‌های شور از اهمیت بالایی برخوردار بوده و بایستی در مدیریت تغذیه باغ‌های پسته مورد توجه قرار گیرد.

 

نقش بافت خاک در بهبود راندمان مصرف کودهای ازته

بافت خاک در تعیین بهره‌وری استفاده از کود ازته تأثیرگذار می‌باشد. خاک‌های با بافت سنگین رسی باعث کاهش بهره‌وری استفاده از کود ازته شده و خاک‌های با بافت متوسط لومی باعث افزایش بهره‌وری استفاده از کودهای ازته می‌شوند. این مسئله با آبشویی و شوری نیز در ارتباط می‌باشد. از آنجایی که در خاک‌های سنگین امکان شست‌وشوی خاک کمتر می‌باشد، بنابراین شوری خاک افزایش یافته و بهره‌وری استفاده از کودهای ازته کاهش می‌یابد. در این خصوص خاک‌های سبک و متوسط دارای محدودیت کمتری می‌باشند.

کود اوره
خوشه پسته

استفاده از گاو آهن چگونه باعث افزایش بهره وری استفاده از کودهای ازته می شود؟

عامل دیگری که بر بهره‌وری استفاده از کودهای ازته مؤثر می‌باشد، استفاده از گاوآهن است. گاوآهن باعث می‌شود تا امکان شست‌وشوی خاک و کاهش سطح شوری آن افزایش یابد. به‌علاوه، تهویه بهتر خاک به اکسیداسیون و تغییر اشکال ازت توسط ریزجانداران خاک به اشکال قابل جذب به‌وسیله گیاه کمک می‌نماید. این مسائل به‌نوبه خود باعث افزایش بهره‌وری استفاده از کودهای ازته می‌شود.

توصیه‌های کاربردی جهت کشاورزان

۱- استفاده از سیستم‌های آب‌انداز باعث کاهش بهره‌وری استفاده از کودهای ازته می‌گردد. از طرفی، با محدود شدن دسترسی به آب و اجبار در استفاده از سیستم‌های آبیاری پیشرفته، بایستی برای افزایش بهره‌وری این کودها نیز چاره‌ای اندیشیده شود. در این خصوص بایستی یا به فکر جایگزین نمودن کودهای دیگری بود و یا اینکه در روش‌های استفاده از کودهای مذکور تجدیدنظر کرد. همچنین طراحی علمی و دقیق سیستم‌های آبیاری بایستی مدنظر قرار گیرد.

۲- با توجه به تأثیر منفی شوری آب در بهره‌وری استفاده از کود ازته، بایستی در این خصوص چاره‌ای اندیشیده شود. به عبارت دیگر، کاهش املاح با شست‌وشو و آبیاری سنگین و خارج کردن آن‌ها از محدوده ریشه بایستی در دستور کار مدیریت باغ‌های پسته قرار گیرد.

پسته 4